Klasztor i kościół dominikanów w Łęczycy

Zakon Braci Kaznodziejów (Ordo Fratrum Praedicatorum), zwanych dominikanami, został założony na przełomie 1216 i 1217 r. przez św. Dominika Guzmana. Pięć lat później pierwsi bracia dotarli do Polski i osiedlili się w Krakowie. Odtąd w każdej ziemi naszego kraju zaczęły powstawać nowe ich klasztory. Jeden z takich utworzono także w Łęczycy. Został on najprawdopodobniej ufundowany przez Władysława Łokietka i jego brata Kazimierza II, księcia łęczyckiego, w latach 1275-1279. Konwent z całą pewnością zaczął działać przed 14 XII 1297 r., kiedy to Łokietek wystawił dla miejscowych dominikanów przywilej na pobieranie co roku 3 kamieni (38,88 kg) łoju z jatki rzeźniczej Hermana z Warty, znajdującej się w Łęczycy, które należały się dotąd księciu.

więcej

Odczyt dr Tomasza Stolarczyka

W dniu 25 lutego br. w siedzibie Oddziału Łęczyckiego Towarzystwa Naukowego Płockiego i Towarzystwa Miłośników Ziemi Łęczyckiej odbył się interesujący odczyt dr Tomasza Stolarczyka na temat : „Klasztor i Kościół Braci Kaznodziejów w Łęczycy”. Przedstawiony przez Pana doktora referat to część badań, nad którymi pracuje wspólnie z prof. Tadeuszem Nowakiem z Uniwersytetu Łódzkiego.

więcej

Historyczna książka dla internautów

Dzięki uprzejmości Pana Pułkownika Jarosława Dąbrowskiego, Dowódcy I Dywizjonu Szwoleżerów Marszałka Piłsudskiego w Leźnicy Wielkiej, możemy zaprezentować internautom książkę "Ziemia Łęczycka Żołnierzom Niepodległości". Książkę tę Pułkownik Jarosław Dąbrowski otrzymał od Pana Ledóchowskiego w trakcie święta szwoleżerów z Leźnicy Wielkiej, które miało miejsce w dniu 10.12.2003 roku. Przekazał do zaprezentowania czytelnikom za co serdecznie dziękujemy.

Książka została wydana w 1937 roku staraniem Rady Powiatowej w Łęczycy oraz Federacji P.Z.D.O. w Łęczycy w dniu odsłonięcia pomnika w Dalikowie ku czci powstańców 1863 roku i w Gostkowie ku czci Komendanta Józefa Piłsudskiego i Jego Żołnierzy.

Zapraszamy do lektury tej ciekawej pozycji historycznej.

Zeskanowana wersja oryginalna TUTAJ

więcej

Dawny klasztor s.s. Norbertanek

Klasztor s.s. norbertanek został ufundowany przez Mikołaja Szczawińskiego, kasztelana łęczyckiego i brzezińskiego i zbudowany w oparciu o południowo - zachodni narożnik murów obronnych miasta. Z rynku Starego Miasta do klasztoru prowadziła ulica Panieńska, która do dnia dzisiejszego zachowała swoją nazwę.

Układ wnętrz parteru jest dwutraktowy, z pomieszczeniami sklepionymi kolebkowo z lunatami. W części północnej parteru znajdują się dwie wielkie sale sklepione beczkowo z lunetami (refektarz). Piętro zostało przebudowane. Nad wejściem do klasztoru widnieje tablica pamiątkowa z napisem "Gmach ten wystawiony jako kościół i klasztor P.P. Norbertanek przez M. Szczawińskiego, kasztelana łęczyckiego za panowania Zygmunta III. Odrestaurowany przez właścicielkę z Zakrzewskich Starzyńską w roku 1877 ".

więcej

Łęczycki Zakład Karny

Więzienie łęczyckie to budowla wzniesiona w średniowieczu, a przebudowywana po rozbiorach w XVIII i XIX wieku. Dawniej mieścił się w nim kościół i klasztor o.o. dominikanów, który był usytuowany przy północno - wschodnim narożniku murów obronnych. Dziś z pierwotnej budowli zachowało się prezbiterium kościoła oraz parter budynku klasztornego.

Można oglądać, ale lepiej do niego nie wchodzić. Z wiadomych powodów, chociaż na pewno do atrakcji należałoby zobaczenie cel, w których siedzieli po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 roku znani działacze "Solidarności".

więcej

Kościół i klasztor o.o. Bernardynów

Kościół i klasztor o.o. bernardynow zostały ufundowane przez Dorotę Piwo, podczaszynę płocką w 1631 roku. Budowę kościoła rozpoczęto w roku 1635, zaś konsekrowano go w roku 1652. Kościół został zlokalizowany poza murami miejskimi, co jest typowe dla klasztorów bernardyńskich.
Kościół p.w. Niepokalanego Poczęcia jest budowlą wczesnobarokową, orientowaną, jednonawową z nieco węższym i niższym prezbiterium. Kościół posiada dwuspadowy dach, zwieńczony trójkondygnacyjną sygnaturką. Wewnątrz kościoła są sklepienia kolebkowe z lunetami wsparte na opilastrowanych filarach przyściennych, w prezbiterium na konsolach.

Na sklepieniu prezbiterium widoczne jest Niepokalane Poczęcie i Bóg Ojciec, a na ścianie tęczowej na kolumnach herby Królestwa i Ziemi Łęczyckiej.

Rokokowy ołtarz główny posiada w części centralnej obraz Niepokalanego Poczęcia N.M.P. z około XVII wieku oraz obraz Matki Boskiej Częstochowskiej z 1887 roku. W nawie kościoła znajdują się trzy pary ołtarzy bocznych, prawdopodobnie dzieła majstra snycerskiego Franciszka Etnera z lat 1764 - 1766 z barokowymi obrazami przedstawiającymi świętych. Na północnej ścianie nawy znajduje się marmurowe epitafium Szymona Starży Dzierzbickiego, wojewody łęczyckiego zmarłego w 1787 roku.

Na uwagę w kościele zasługują także: ambona rokokowa z rzeźbą archanioła na baldachimie, rokokowe organy organy z puttami grającymi na różnych instrumentach oraz dwa późnobarokowe konfesjonały z lat 1764 - 1766.

Klasztor to budowla murowana, piętrowa z prostokątnym dziedzińcem przylegający południowym bokiem do kościoła. Na parterze w części wschodniej znajduje się refektarz, a w części południowo - wschodniej zakrystia, oddzielona od kościoła korytarzem.

Kościół był miejscem sejmików wojewódzkich w XVIII wieku. W 1864 roku klasztor został zamknięty przez władze carskiej Rosji za udział łęczyckich zakonników w powstaniu styczniowym. Do roku 1929 był administrowany przez księży diecezjalnych. W latach II wojny światowej hitlerowcy wyrzucili zakonników i zajęli klasztor na urzędy i magazyny. W roku 1946 biskup łódzki Władysław Jasiński przekazał obiekty o.o. bernardynom.

więcej

Kościól św. Andrzeja

Pierwsze wzmianki o budowli sakralnej w Łęczycy mówią o istnieniu już przed 1299 rokiem kościele farnym. Obecnie istniejący zlokalizowany jest w zachodniej części miasta, a konsekrowany został w 1425 roku.

Budowla była trzynawową bazyliką gotycka i wielokrotnie w kolejnych wiekach była przebudowywana. W XVII i XVIII wieku zbarokanizowano wnętrze, a w XIX wieku sklepienia zastąpiono płaskimi stropami.

Kościół zachował do dziś bryłę gotycką z wielobocznie zamkniętym prezbiterium, ze stromym dachem, trójkondygnacyjną sygnaturką, szkarpami oraz płycinami i oknami. Wewnątrz gotycki charakter zachowało prezbiterium i ostrołukowa tęcza, a także przebudowana zakrystia oraz leżący nad nią skarbiec. Pod gzymsem znajduje się zakryty ceglany, średniowieczny fryz. Nawa główna ma charakter barokowy.

Zabytkiem przedstawiającym znaczną wartość artystyczną jest kaplica Szczawińskich zbudowana w I połowie XVII wieku, w której znajdują się dwa wczesnobarokowe nagrobki.

Spośród XIX wiecznych obrazów na szczególną uwagę zasługują: obraz namalowany w 1859 roku przez Rafała Hadziewicza, przedstawiający "Św. Rocha uzdrawiającego dotkniętego morowym powietrzem, obraz namalowany przez Wojciecha Gersona w 1880 roku przedstawiający "Widzenie św. Małgorzaty Alacouge", obrazy Wojciecha Gersona namalowane w 1890 roku przedstawiające "Madonnę z Dzieciątkiem" oraz "Św. Walentego", obrazy namalowane przez Józefa Buchbindera, a także jeszcze wiele innych malowideł.

W kościele znajduje się także wiele wybitnych dzieł rzeźbiarskich przedstawiających Chrystusa Zmartwychwstałego, chrzcielnica marmurowa, kropielnica kamienna, dwa portale wczesnobarokowe.

Rzemiosło artystyczne reprezentują w kościele kraty barokowe, prowadzące do kaplicy Matki Boskiej, prawdopodobnie z I połowy XVII wieku, kraty prowadzące do kaplicy Chrystusa Ukrzyżowanego z 1795 roku oraz okazała monstrancja wieżyczkowa, późnogotycka z przełomu XV i XVI wieku.

więcej

Ratusz Miejski

Ratusz Miejski w Łęczycy został zbudowany w latach 1788 - 1790 według projektu architekta królewskiego Jakuba Kubickiego. Informuje o tym pamiątkowa tablica wmurowana w jedną ze ścian Ratusza.

Ratusz wybudowany jest w stylu klasycystycznym, ale został przebudowany w początkach XX wieku, tracąc częściowo cechy stylowe. Jest budynkiem murowanym, piętrowym, na planie zbliżonym do kwadratu. Posiada na piętrze dwutraktowy układ wnętrz z pokojami w amfiladzie. Na osi wschód - zachód umiejscowiona jest owalna klatka schodowa. Na parterze okna i wnęki zamknięte są półkoliście, na piętrach prostokątnie w obramieniach. Na ścianie południowej na wysokości piętra znajduje się balkon, a nad nim zegar.

więcej

Archikolegiata Łęczycka w Tumie

Archikolegiata w Tumie (2 km na wschód od Łęczycy) stanowi jeden z najciekawszych zabytków sztuki romańskiej w Polsce. Wybudowana została w latach 1141 - 1161na miejscu wcześniej istniejącego tu opactwa benedyktyńskiego. Fundament dawnego opactwa zostały odkryte w latach 1954 - 1956 w czasie odbudowy kolegiaty tumskiej.

Lata budowy archikolegiaty przypadają na początek rozbicia dzielnicowego zapoczątkowanego testamentem Bolesława Krzywoustego, gdy Ziemię Łęczycką otrzymał Kazimierz zwany później Sprawiedliwym. Budowę archikolegiaty przypisuje się arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janikowi. Poza funkcją sakralną, kolegiata stała się miejscem ważnych zjazdów kościelnych, a ze względu na charakter obronny, schronieniem dla okolicznej ludności podczas najazdów Litwinów, Prusów, Tatarów i Krzyżaków.

Archikolegiata była wielokrotnie palona i odbudowywana. W średniowieczu pierwsza przebudowa miała miejsce po pożarze w 1294 roku. Kolejna przebudowa nastąpiła ok. 1487 roku i doprowadziła do gotyzacji wnętrza, czego trwałe ślady są widoczne do dnia dzisiejszego.

Po zniszczeniach w czasie Bitwy nad Bzura w 1939 roku, kościół pozostał w ruinie do 1946 roku, a w następnych latach został odbudowany według projektu Jana Koszyc - Witkiewicza, który już przed wojną przymierzał się do restauracji kolegiaty.

Obecnie archikolegiata jest trzy nawową orientowaną bazyliką z dwiema apsydami. Od strony zachodniej znajdują się dwie czworoboczne wieże przykryte dachami, a od strony wschodniej znajdują się dwie stożkowo przykryte baszty. Kościół jest zbudowany ze starannie obrobionej kostki granitowej, natomiast naroża wież o bramowania okien i wejść wykonane są z piaskowca. Do wnętrza kolegiaty prowadzi od strony północnej kruchta, dobudowana w celu ochrony portalu stanowiącego właściwe wejście. Portal datowany jest na rok 1160., a w półkolistym tympanonie wyrzeźbiona jest postać Madonny z Dzieciątkiem, która jest adorowana przez dwa anioły. Wnętrz kolegiaty zawiera bardzo cenny zabytek sztuki zdobniczej XII wieku tj. płaskorzeźbę przedstawiającą Chrystusa Pantokratora. Na uwagę zasługuje także znajdujące się we wnętrzu romańska płyta nagrobna, która przedstawia rycerza, czternastowieczne kamienne wsporniki sklepienne i krzyżowe, sklepienia naw bocznych, portal gotycki prowadzący z prezbiterium do zakrystii z datą 1487, płyty nagrobne kannoników łęczyckich z XV wieku, stalle gotyckie z początku XVI wieku z herbami Dębno i Sulima, fragmenty fresków gotyckich i renesansowych.

Zwiedzając Archikolegiatę w Tumie należy zwrócić również uwagę na galerie triforialne naw bocznych oraz obszerną emporę w nawie głównej, która przeznaczona była prawdopodobnie dla panującego i jego dworu.

Archikolegiata w Tumie pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny i św. Aleksego jest jednym z najwspanialszych zabytków architektury romańskiej nie tylko w Polsce, ale także w Europie. Była świadkiem burzliwych dziejów naszego kraju i miejscem godnym zobaczenia.

więcej

Zamek Królewski

Zamek Królewski w Łęczycy został zbudowany około roku 1350 przez Kazimierza Wielkiego. Średniowieczny zamek został zlokalizowany w południowo - wschodnim narożu ówczesnej Łęczycy. Mury obronne zamku połączono z murami miejskimi w jeden obwód obronny. Zamek został oddzielony od miasta fosą i posiadał zwodzony most.

Zabudowania zamku składały się z części: administracyjnej i mieszkalno - gospodarczej. Na dziedzińcu zamkowym na wprost bramy stała trzykondygnacyjna budowla zwana "Domem Starym". Mieściła się w niej kancelaria burgrabiego i pisarza, sala posiedzeń sądu oraz sala reprezentacyjna, w której odbywały się zjazdy i sesje sejmu. Na drugim piętrze mieściła się zbrojownia i spichlerz.. W narożu zamku znajdowała się wieża, dołem czworoboczna, wyżej nad murami przechodziła ośmiobok. Była dostępna tylko z murów. Zwano ją "szlachecką" z uwagi na spełnianie funkcji więziennych dla szlachty.

W XV wieku i częściowo w I połowie XVI zamek był kilkakrotnie zniszczony przez pożary. Generalną odbudowa została przeprowadzona w latach 1563 - 1564 z inicjatywy Jana Lutomierskiego, kasztelana i starosty łęczyckiego. Wykonano wiele prac, a do najważniejszych należało wybudowanie "Domu Nowego", naprawa budynku bramnego, wieży i murów. Wybudowano wtedy w części wschodniej "furtę" zwaną wodną. W takim stanie zamek przetrwał do najazdu Szwedów, który spowodował ogromne zniszczenia.

Po "potopie" szkody naprawiono, ale kolejna wojna ze Szwedami w 1703 roku sprawiła, że zamek uległ dalszym zniszczeniom. W 1788 roku runął budynek bramny, a wieża groziła zawaleniem.

Od 1816 roku w zamku kwaterowało wojsko, a resztki "Domu Starego" służyły jako skład amunicji. Stąd do dziś określa się "Dom Stary" również nazwą "Prochownia".

W 1814 roku zawaliła się górna część wieży, z której cegła została wykorzystana do budowy domów w mieście. Zamek popadał w dalszą ruinę, a w okresie dzwudziestolecia międzywojennego starano się go tylko doraźnie zabezpieczać z funduszów społecznych.

Po II wojnie światowej w ruinach zamku znalazł siedzibę łęczycki hufiec harcerski.

Decydującą o przyszłości Zamku Królewskiego inicjatywę podjęła Jadwiga Grodzka, nauczycielka i znana działaczka społeczna. Dzięki jej zabiegom w latach 1959 - 1975 przeprowadzono prace badawcze i archeologiczne, a w 1964 roku rozpoczęto rekonstrukcję zamku. trwała ona 10 lat.

Zamek jest dziś siedzibą Muzeum Regionalnego, w którym oprócz stałych ekspozycji archeologicznych, artystyczno-historycznych i etnograficznej organizowane są wystawy czasowe, koncerty muzyki dawnej, odczyty, a na zamkowym dziedzińcu od kilku lat w miesiącu sierpniu odbywają się Turnieje Rycerskie, słynne nie tylko w kraju, ale również zagranicą.

W zamkowych komnatach można czasem spotkać przechadzającego się nierozerwalnie związanego z Łęczycą diabła Borutę, który sprawuje piecze nad skarbami. Zainteresowanych diabłem Borutą odsyłamy do legend znajdujących się na naszej stronie internetowej.

więcej

Łęczyca - położenie, mieszkańcy

Łęczyca leży w centrum reaktywowanego po 23 latach powiatu i jest jego stolicą. Liczy (dane na dzień 20 listopada 2003 roku) 15.992 mieszkańców. Zajmuje powierzchnię 8,9 km kwadratowych i należy do miast o najwyższym w kraju wskaźniku osób posiadających wykształcenie wyższe. Jest oddalona od Łodzi tylko o 37 kilometrów. W mieście znajdują się trzy szkoły średnie - Liceum Ogólnokształcące, Zespoły Szkół Zawodowych nr 1 i 2, Gimnazjum, dwie Szkoły Podstawowe, Szkoła Muzyczna, a od niedawna także filia Politechniki Łódzkiej.

W mieście jest doskonale wyposażony szpital i przychodnia rejonowa, a z instytucji kulturalnych działają Muzeum Regionalne, Dom Kultury, Miejska Biblioteka, Biblioteka Pedagogiczna, Oddział Towarzystwa Naukowego Płockiego, Towarzystwo Miłośników Ziemi Łęczyckiej, a także Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, powiatowa Komenda Policji, Powiatowa Komenda Straży Pożarnej. W mieście zlokalizowanych jest kilkanaście zakładów pracy, placówek handlowych i usługowych.

Należy także poinformować, że w mieście w latach 1952 - 92 istniała kopalnia rudy żelaza, która odegrała ważną rolę w rozwoju miasta i całego regionu łęczyckiego.

więcej

Łęczyca - historia

HISTORIA

Łęczyca należy do najstarszych polskich miast. Jej bogata, ponad 1000 - letnia historia i wiele cennych zabytków, budzi zainteresowanie nie tylko naukowców, ale także turystów krajowych i zagranicznych. Już od VI wieku Łęczyca stanowiła ważny ośrodek władzy, prawdopodobnie była nawet stolicą państewka plemiennego.

Po wprowadzeniu chrześcijaństwa stała się stolicą jednej z siedmiu prowincji tworzących państwo polskie. Gród stał się siedzibą kasztelanów i ważnym ośrodkiem życia politycznego i religijnego. W archikolegiacie w Tumie (znajdującym się 2 km od Łęczycy) odbywały się synody, które uważane są za początki polskiego parlamentaryzmu. Ostatni ze zjazdów kościelno - państwowych odbył się na początku XVII wieku.

Od 1229 roku prowincja łęczycka zaczęła występować jako księstwo, które w 1263 roku rozpadło się na dwa księstwa: łęczyckie i sieradzkie.

Pierwsza lokacja miasta na prawie niemieckim miała miejsce przed 1267 rokiem, a rozkwit Łęczycy nastąpił w XIV wieku za panowania króla Kazimierza Wielkiego. Kazimierz Wielki wybudował istniejący do dnia dzisiejszego zamek i otoczył miasto murami. Po zjednoczeniu państwa przez króla Władysława Łokietka księstwo łęczyckie stało się samodzielnym województwem. W XV wieku dokonał się podział województwa na trzy powiaty: łęczycki, orłowski i brzezinski.

W 1409 roku Władysław Jagiełło zwołał w Łęczycy zjazd koronny, a w 1414 roku właśnie tu wypowiedział wojnę Krzyżakom. W Łęczycy w 1420 roku Czesi zaoferowali mu swą koronę. W 1448 roku nadano Statut Łęczycki i tutaj Kazimierz Jagiellończyk przyjął poselstwo Ludwika księcia Bawarskiego, proszące o rękę jego córki Jadwigi.

Lokacja miasta na prawie niemieckim przyczyniła się do rozwoju i pewnych przywilejów, z których najważniejszymi były prawo do odbywania targów i jarmarków. Łęczyca doskonale wykorzystała te przywileje, a jej atrakcyjna oferta handlowa i położenie sprawiły, że do miasta ściągali kupcy z kraju i zagranicy.

Upadek miasta nastąpił w okresie "potopu" szwedzkiego. Dość powiedzieć, że w tym okresie przetrwały tylko trzy domy. W następnych latach Łęczycę nękały liczne pożary, a spustoszenia dokonywały maszerujące wojska i zarazy.

Łęczyca traciła na znaczeniu, ale wartym odnotowania faktem jest to, że to właśnie łęczyccy posłowie u boku Rejtana protestowali przeciw rozbiorowi Polski, a mieszkańcy miasta brali udział w powstaniach narodowych.

W okresie Księstwa Warszawskiego, w Łęczycy Cesarz Napoleon wyznaczył dla swej armii zaplecze kwatermistrzowskie.

W czasie Królestwa Kongresowego usiłowano w mieście stworzyć ważny ośrodek gospodarczy, wyznaczając miasto na stolicę tworzonego okręgu sukienniczego, którą to rolę w późniejszym czasie przejęła Łódź.

Podczas I wojny światowej w mieście toczyły się walki, a tuż po jej zakończeniu mieszkańcy miasta rozbrajali żołnierzy niemieckich w miejscu, gdzie obecnie znajduje się pomnik Matki Boskiej.

Natomiast we wrześniu 1939 roku w okolicach miasta rozegrała się największa bitwa w wojnie obronnej, zwana pod nazwą Bitwy nad Bzurą.

Od styczna 1999 roku Łęczyca stała się stolicą powiatu, a współpraca z francuskim miastem Rillieux-la-Pape i niemieckim Penzlin stwarzają możliwości zaistnienia miasta w zjednoczonej Europie.

więcej

wszystkich aktualności: 12

Przedział czasowy